2700 ýyllyk Gün tutulmasy Ýeriň öwrülişindäki täsinligi görkezdi
Halkara ylmy topar 709 ýyl B.E. bolan Gün tutulmasyny täzeden öwrenip, Ýeriň öwrüliş tizligindäki üýtgemeleri anyklady we Gün koronasy barada täze maglumatlar tapdy.
Halkara ylmy topar, taryhda takyk bellenen iň gadymy Gün tutulmalarynyň birini täzeden öwrenip, Ýeriň öwrüliş tizliginiň müňlerçe ýyl içinde nähili üýtgeendigini anyklady. 709 ýyl B.E. bolan bu tutulma, Hytaýyň gadymy Lu döwletiniň paýtagty Qufu şäherinden nähili görünendigini has takyk kesgitlediler.
Ylmy barlagçylar, Gün koronasy diýlip atlandyrylýan Güniň açyk daşky atmosferasy barada ilkinji ýazgy bolup biljek taryhy maglumatlary hem öwrenip, Güniň uzak wagtlap az işjeňlik döwründen soňra täzeden işjeňlige dolanyp başlamagyny tassyklaýan şekil tapdylar.
Bu gözlegler Astrophysical Journal Letters žurnalynda çap edildi we Ýeriň gadymy döwürlerdeki öwrüliş tizligi barada has takyk maglumatlary berdi. Şeýle hem, öňki radiokarbon ölçeglerine esaslanan Gün işjeňligi barlaglaryny hem goldaýar.
709 ýyl B.E. 17-nji iýulda Lu döwletiniň sarayynda doly Gün tutulmasy bolup, bu waka "Spring and Autumn Annals" atly taryhy ýazgyda saklanyp galan. Mundan başga-da, "Hanshu" (Han kitabynyň) ýazgylarynda Gün koronasy barada ilkinji gezek ýazylan maglumatlar bar. Bu maglumatlar Gün tutulmasynyň görnüşi we Gün koronasy barada taryhda iň gadymy ýazgy bolup durýar.
Bu habar «sciencedaily.com» çeşmesinden alnyp, süni intellekt kömegi bilen türkmen diline terjime edildi. Asyl makalany görmek →
