Andromeda galaktikasyndaky uly ýyldyz goňşusyny ýuwaş-ýuwaşdan iýip, partlady
Andromeda galaktikasyndaky uly ýyldyz onýyllyklar boýy kiçi goňşusyny iýip, soňra partlady. Bu hadysa ýyldyzlaryň umumy örtükde ösüşiniň ilkinji göze ilýän subutnamasydyr.

Andromeda galaktikasynyň içinde Gün ýaly takmynan ýedi esse uludyr bir ýyldyz, kiçi goňşusyny onýyllyklar boýy haýal-haýal iýipdir. Bu hadysa "umumy örtükde ösüş" diýlip atlandyrylýar we 1970-nji ýyllarda ýyldyzlaryň iň ýakyn jübütleriniň emele gelmegini düşündirmek üçin teklip edilipdi, emma öň hiç kim ony göze ilýän ýagdaýda görmändi.
Columbia uniwersitetinden astrofizik Viraj Karambelkar ýolbaşçylygyndaky alymlar täze Nature žurnalynda bu hadysany başyndan ahyryna çenli, 2025-nji ýylyň ahyrynda partlaýana çenli synladylar. Karambelkar bu prosesi birnäçe ýyl ýa-da onýyllyklar dowam edýän, emma ýyldyzlaryň ösüşi millionlarça ýyl dowam edýän bir wagtyň içinde gysga pursat hökmünde häsiýetlendirdi.
Iki ýyldyz bir-birine gaty ýakyn öwrülip, umumy gaz örtügini paýlaşýarlar. Ululygy artan ýyldyz goňşusyny öz gazy bilen örtüp, onuň orbital energiýasyny azaldýar we goňşusyny içeri çekýär. Örtügiň nirede we näçe ýitirilmegine baglylykda, jübüt has ýakyn öwrülýär ýa-da birleşýär.
Habar «arstechnica.com» çeşmesinden alnyp, süni intellekt kömegi bilen türkmen diline terjime edildi. Asyl makalany görmek →


