Şenbe, 21-nji noýabr 2026
Aşgabat 12°Ahal 12°Balkan 11°Daşoguz 11°Lebap 15°Mary 14°
Hemişe täze.
Syýasatsyz, diňe gyzykly habarlar.
Tebigat

Antarktikanyň buz jülgeleri garaşylandan çalt çökmäge başlaýar

Täze gözleglere görä, Antarktikanyň buz jülgeleriniň çökgünligi garaşylandan çalt bolup, ýöne bu ýagdaý yzygiderli ýitgi bilen dowam etmeýär.

Antarktikanyň buz jülgeleri garaşylandan çalt çökmäge başlaýar

Antarktikanyň uly buz tabagyny ýerinde saklaýan suw üstündäki buz jülgeleri gyzýan howa şertlerinde rekord derejede eräp we bölek-bölek bolup barýar. Bu goragly jülgeler ýitenden soň, berk buz diwarlary açylýar. Bu diwarlaryň durmagy ýa-da çökgünligi Antarktikanyň geljekki buz ýitgisinde we dünýäniň deňiz derejesiniň ýokarlanmagyna täsir edip biler.

Ylym adamlar birnäçe ýyl bäri buz jülgeleriniň 100 metrden ýokary bolanda durnuksyz bolup, öz agramy astynda çökgünlik başlaýar diýip pikir edipdi. Emma MIT we Woods Hole Oceanographic Institution tarapyndan geçirilen täze gözleg bu pikirleri täzeden gözden geçirdi. Gözleg, buz jülgeleriniň çökgünliginiň diňe beýikligine bagly däldigini, çökgünlikleriň hemme ýagdaýda dowamly ýitgi döredip bilmeýändigini görkezdi.

Science žurnalynda çap edilen bu gözlegde 4 ýyl dowamynda 15,000-den gowrak Antarktika buz jülgeleriniň satelit synlary analiz edildi. Netijede, çökgünlik wagtynda buz jülgeleriniň käwagt has çalt yzyna çekilýändigi, ýöne soňra durnuklylyga gelip, ýitgiň dowam etmeýändigi ýüze çykdy. Bu bolsa buz jülgeleriniň çalt we doly çökgünliginiň garaşylýan ýaly bolmajakdygyny görkezýär.

Gözlegiň awtorlary Caroline Needell, Catherine Walker we Jeremy Bassis buz jülgeleriniň geljekde nähili hereket etjekdigini has takyk kesgitlemek üçin bu maglumatlaryň möhüm bolup durýandygyny nygtadylar.

Çeşme barada

Bu habar «sciencedaily.com» çeşmesinden alnyp, süni intellekt kömegi bilen türkmen diline terjime edildi. Asyl makalany görmek →

Meňzeş habarlar

Antarktikanyň buz jülgeleri garaşylandan çalt çökmäge başlaýar | Habardar