CERN alymlary 40 ýyllyk gözlegden soň örän seýrek zarraň çöküşini tapdy
CERN-de fizikler 40 ýyldan gowrak wagtlyk gözlegden soň örän seýrek bolan zarra çöküşiniň subutnamasyny tapdylar. Bu tapyndy fizika boýunça täze ädimdir.

CERN-de ýerleşýän Ululy Hadron Kollýderinde (LHC) geçirilen LHCb tejribesinde fizikler örän seýrek bolan zarraň çöküşiniň subutnamasyny tapdylar. Bu çöküş her 10 milliard gözelligi bolan zarraň arasynda diňe bir gezek ýüze çykýar.
Manchester uniwersitetiniň alymlary bu halkara taslamada möhüm tehnologiýalary işläp taýýarlamakda uly goşant goşdular. Tapylan netijäniň statistiki ähmiýeti 3,2 sigma bolup, bu subutnama hökmünde kabul edilýär, ýöne resmi tapyndy üçin goşmaça maglumat gerek.
Bu tapyndy Standart Modeliň täze synaglaryny geçirmek üçin mümkinçilik döredýär. Fizikler bu seýrek çöküşi has jikme-jik öwrenmek arkaly häzirki bilimimizden daşgary bolan fizika barada maglumat tapmagy maksat edinýärler.
LHCb tejribesi gözellik kwarklaryny öwrenmäge ýöriteleşendir. Bu kwarklar adaty maddanyň esasy böleklerini emele getirýän kwarklaryň agyr doganlarydyr. Zaralar çökende, olaryň ömrü gysga bolýar, ýöne bu çöküşler täze zarra ýa-da güýçleriň bardygyny görkezip biler.
Bu täze tapyndy, 'Bd to mu mu' diýlip atlandyrylýan proses bilen baglanyşyklydyr. Bu proseste gözellik kwarkyny öz içine alýan zarra iki muon zarraçygyna öwrülýär. Bu tapyndy fizika älemindäki täze ädim hökmünde möhüm hasaplanýar.
Habar «sciencedaily.com» çeşmesinden alnyp, süni intellekt kömegi bilen türkmen diline terjime edildi. Asyl makalany görmek →


