IceCube neýtrino gözleghanasy Gün neýtrinolaryndan 10 milliard esse güýçli 'göçme' bölekçeleri tapdy
IceCube neýtrino gözleghanasy Gün neýtrinolaryndan 10 milliard esse güýçli ýokary energiýaly neýtrinolar tapdy, olar kosmosyň iň ekstremal şertlerini öwrenmäge mümkinçilik berýär.
Neýtrinolar dünýäde iň kyn tapylýan bölekçelerden bolup, olar biziň bedenlerimizden we ýerden geçip, giň giňişlige ugrýarlar. Bu bölekçeler elektrik zarydy ýok, massa bilenem örän kiçi, şonuň üçin olar materýa bilen az täsirleşýärler.
Neýtrinolar üç görnüşde bolýar: elektron, muon we tau neýtrinolar. Olaryň massa mukdary takyk bilinmeýär, ýöne elektron massasynyň takmynan 10 million esse azdygy çaklanylýar. Bu bölekçeler çaltlyk bilen giň giňişlige ýaýrap, Gün, uzak kosmos ýa-da başga anyklanmadyk çeşmelerden gelip bilýär.
IceCube neýtrino gözleghanasy Antarktikanyň içindäki buzlaryň astynda ýerleşip, ýokary energiýaly neýtrinolar bilen iş salyşýar. Bu gözleghananyň işi neýtrinolar barada täze maglumatlary tapmaga we dünýäniň iň çylşyrymly kosmos şertlerini öwrenmäge mümkinçilik berýär.
Neýtrinolar barada geçirilen gözlegler fizika ylmyna uly goşant goşup, birnäçe Nobel baýragynyň berilmegine sebäp boldy. Bu ylmy işleriň arasynda Francis Halzeniň IceCube gözleghanasyndaky işleri aýratyn bellenýär.
Bu habar «sciencedaily.com» çeşmesinden alnyp, süni intellekt kömegi bilen türkmen diline terjime edildi. Asyl makalany görmek →
