Kosmosyň mikrotolkun fonunyň nusgalaryny öwrenmek bilen ilkinji älem hakda has gowy düşünmek
Antarktikada ýerleşýän teleskoplar kosmosyň mikrotolkun fonuny öwrenip, älemiň ilkinji pursatlaryny öwrenmäge kömek edýär. Bu gözlegler älemiň başlangyjyny düşündirmäge mümkinçilik berýär.
Antarktikada ýerleşýän Günorta pól teleskoplary we BICEP taslamalary alymlar üçin älemiň ilkinji pursatlaryny öwrenmekde möhüm orun eýeleýär. Bu teleskoplar arkaly alymlar kosmosyň mikrotolkun fonundaky elektromagnit signalyny öwrenýärler.
Bu fondaky B-mode signalynyň tapylmagy älemiň başlangyjyndaky ýagdaýlary has gowy düşündirmäge ýardam edip biler. Älem ilkinji döwürde örän kiçi, dykyz we gyzdyrylan ýagdaýda bolup, soňra çalt giňeldi.
Älemiň giňelmegi protondan kiçi bir ýerdän marbl ölçegindäki ýere çenli bolup, bu döwürde giňelme giňeldiş energiýasy materýa öwrüldi. Bu materýa soňra atomlary emele getiren protonuň we neutronlaryň esasyny döretdi.
Bu ähli wakalar älemiň ilkinji sekuntlarynda bolup geçdi we alymlar bu döwri öwrenmek üçin Antarktikada ýerleşýän teleskoplary ulanýarlar.
Bu habar «phys.org» çeşmesinden alnyp, süni intellekt kömegi bilen türkmen diline terjime edildi. Asyl makalany görmek →
