Örän uly ilkinji gara deşikleriň gara materýanyň çeşmesi bolmagy ret edildi
Ylymy barlaglar ilkinji gara deşikleriň uly böleginiň gara materýanyň düzümini emele getirmändigini görkezýär. Bu netijeler gara materýanyň nämedigini anyklamakda täze çemeleşmäni hödürleýär.
Ilkinji gara deşikler, älemde ilkinji döwürde dörän çygly maddalaryň ýygnanyşygyndan emele gelen çaklamaly obýektlerdir. Olar häzirki wagtda uly ýyldyzlaryň çökgünliginden dörän gara deşiklerden tapawutlydyr. Käbir teoriýalar bu uly ilkinji gara deşikleriň älemiň gara materýasynyň uly bölegini emele getirip biljekdigini öňe sürýär.
Emma Mainz Teoretiki Fizika institutynyň alymlary Nicholas Leister we topary täze hasaplamalarynda, bu uly gara deşikleriň möwçüniň gara materýanyň möhüm bölegini düzýändigini inkär etdiler. Olar bu pikirini kosmosyň giňelmegi bilen gara materýanyň we şöhlediň deňagramlylygynyň bozulmagy esasynda subut etdiler.
Alymlar kosmosyň iň gadymy microwave yzlaryny öwrenip, gara deşikleriň älemde deň däl paýlanmagynyň gara materýanyň we şöhlediň arasyndaky deňagramlylyga nähili täsir edýändigini anykladylar. Netijede, uly möçberdäki ilkinji gara deşikleriň bu deňagramlylygy gaty bozýandygy ýüze çykdy.
Bu gözlegler gara materýanyň nämedigini anyklamakda täze ýol görkeziji bolup, onuň ilkinji gara deşiklerden emele gelmeýändigini görkezýär. Netijeler Physical Review Letters žurnalynda çap edildi.
Bu habar «phys.org» çeşmesinden alnyp, süni intellekt kömegi bilen türkmen diline terjime edildi. Asyl makalany görmek →
