Sişenbe, 17-nji noýabr 2026
Aşgabat 9°Ahal 9°Balkan 8°Daşoguz 4°Lebap 9°Mary 10°
Hemişe täze.
Syýasatsyz, diňe gyzykly habarlar.
Ylym

Kainatyň iň gadymy yşygyndaky syrly burç täze fizika äheňlerini açyp biler

Kainatyň iň gadymy yşygy bolan kosmosyň mikrotolkun fonynyň polarizasiýasynyň kiçi burçy täze fizika düzgünlerini ýüze çykarmak üçin möhüm bolup biler.

Kainatyň iň gadymy yşygyndaky syrly burç täze fizika äheňlerini açyp biler

Kainatyň takmynan 380 müň ýyllyk ýaşyndaky mikrotolkun fon yşygy, ýagny kosmosyň iň gadymy yşygy, alymlara dünýäniň ilkinji döwürlerini öwrenmek üçin möhüm maglumat berýär. Bu yşyk, kainatyň ýarylan pursadyndan soňra emele gelen we onuň taryhynyň ilkinji tapgyrlarynda bolup geçen ýagdaýlary görkezýär.

Yşyk kainat boýunça syýahat edende, onuň polarizasiýasy, ýagny elektrik meýdanynyň titremek ugrunyň kiçi bir burçy üýtgäp bilýändigi anyklandy. Bu täsin hadysa kosmosyň birefringensiýasy diýlip atlandyrylýar we häzirki fizika modelinde düşündirilmeýän täze fizika proseslerine ýol açyp biler.

Emma bu täsiriniň hakyky kainatdan gelip-gelmeýändigini anyklamak kyn, sebäbi teleskoplaryň ölçeg gurallarynyň kiçi säwlikleri hem şunuň ýaly signal döredip biler. Şu meseleleri çözmek üçin Kaliforniýa San Diego uniwersitetiniň alymlary täze usul işläp düzüp, Planck kosmos teleskopynyň maglumatlaryny ulanyp, ölçegleriň takyklygyny barladylar.

Bu gözlegleriň netijeleri The Astrophysical Journal Letters žurnalynda çap edildi we kosmosyň syrly yşygy barada täze maglumatlary açyp, gara materýa we gara energiýa baradaky düşünjeleriň giňelmegine ýardam edip biler.

Çeşme barada

Bu habar «sciencedaily.com» çeşmesinden alnyp, süni intellekt kömegi bilen türkmen diline terjime edildi. Asyl makalany görmek →

Meňzeş habarlar

Kainatyň iň gadymy yşygyndaky syrly burç täze fizika äheňlerini açyp biler | Habardar