NASA Jupiteriň görünmeýän goragyny ýerden has çylşyrymly tapdy

NASA-nyň Juno kosmos gämisi Jupiteriň Günden gelýän ýokary energiýaly zarralaryň täsirine garşy duruşyny öwrenmekde täze maglumatlary açdy. Bu tapyndylar Gün sistemasynyň iň uly planeti bolan Jupiteriň plazma tolkunlary we zarba sebitleriniň has çylşyrymly ulgamyna eýedigini görkezýär.

Iowa uniwersitetiniň alymlary tarapyndan alnyp barylan gözlegde Jupiteriň görünmeýän 'ýürek zarbasy' diýilýän çäkleri, ýagny Gün zarralarynyň planetanyň magnit meýdany bilen duşuşýan ýerleri has jikme-jik öwrenildi. Bu tapyndylar Jupiter bilen ýer arasyndaky tapawutlary anyklamaga kömek edýär.

Gün yzygiderli elektrik zarytly zarralary, ýagny Gün ýelini çykarýar. Bu zarralar giň giňişlikde ýokary tizlik bilen hereket edýär. Planetanyň magnit meýdany bilen ýüzbe-ýüz bolanda, zarbanyň zarbasy diýilýän çäk emele gelýär. Ýer üçin bu gorag çägi zarbaly zarralary haýalladýar we gyzdyrýar, Gün ýeliniň köp bölegini planetadan daşlaşdyrýar.

Jupiteriň hem şeýle zarba çägi bar, ýöne onuň ululygy, güýçli magnit meýdany we gazly gurluşy bu çäkleriň aýratynlygyny öwrenmek üçin gyzykly şert döredýär. Juno ölçegleri Jupiteriň zarbasyndaky plazma tolkunlarynyň birnäçe ýygylyga eýedigini, bu tolkunlaryň zarbaly zarralary has çylşyrymly usullar bilen haýalladyp we gyzdyrýandygyny görkezdi. Bu bolsa Jupiteriň zarba çäginiň energiýany has köp zarbaly zarralara geçirmegine mümkinçilik berýär.