Ýyldyz daşlarynyň ýer ýüzüne ýetmegi we olaryň ýykylmagy barada täze ylmy açyş
Ylmy barlaglar meteorytlaryň ýere ýetýänçä geçýän ýedi tapgyryny anyklady we daşlaryň eräp, böleklenmeginiň olaryň ýykylmagyna nähili täsir edýändigini görkezdi.
Ylmy barlagçylar kosmosdan gelýän daşlaryň ýer atmosferasyna girip, ýere ýetýänçä nähili özgerýändigini has anyk düşündiler. 75 meteoryt ýykylmagynyň wideo we suratlaryny öwrenip, olar bu prosesiň ýedi tapgyryny kesgitlediler. Bu tapgyrlarda daşlaryň eräp, böleklenmeginiň olaryň massa ýitirmeginde, tizliginiň peselmeginde we bölekleriniň ýer ýüzüne düşmeginde uly rol oýnaýandygy anyklandy.
Barlaglaryň netijeleri Meteoritics & Planetary Science žurnalynda çap edildi. SETI institutynyň we NASA Ames gözleg merkeziniň ylmy işgäri Dr. Peter Jenniskens daşlaryň atmosferada ýanýan ýylylykdan däl, eýsem eräp we böleklenip ýitirilýändigini aýtdy. Bu tapgyrlaryň her birinde daşlaryň görnüşi we hereketi tapawutly fiziki prosesler bilen kesgitlenýär.
Ýolagçy daşlar ilki atmosferanyň ýokary gatlaklarynda şok tolkunyny döredýär we bu, daşlaryň ýalpyldawuk ýagtylyk saçmagyna sebäp bolýar. Soňra daşlar has dykyz howa gatlaklaryna girip, ýagtylyklary güýçlenýär we käbirleri çalt öwrülýär. Üçünji tapgyrda bolsa daşlar ot topuna öwrülýär, eräp başlaýar we erän material daşdan aýrylýar. Bu tapgyrlaryň her biri daşlaryň ýer ýüzüne ýetmeginde möhüm rol oýnaýar.
Bu habar «sciencedaily.com» çeşmesinden alnyp, süni intellekt kömegi bilen türkmen diline terjime edildi. Asyl makalany görmek →
