Tibetiň 128 müň ýyllyk muzlygy dünýäniň klimat taryhyny täzeden ýazyp biler
Tibetde tapylan 128 müň ýyllyk muzlyk dünýäniň iň gadymy muzlyk ýazgylarynyň biri bolup, ýer ýüzüniň gadymy klimat taryhyna täze gözlegler açýar.
Tibetiň demirgazyk-günbatar bölegindäki Guliýa platosynda alymlar 128 müň ýyldan hem köpräk wagtlap saklanan muzlyk ýazgysyny tapdylar. Bu tapyndy soňky buz döwürinden bäri saklanyp galan we dünýäniň gadymy klimat taryhyny öwrenmekde möhüm çeşme bolup durýar.
1992 we 2015-nji ýyllarda ýygnalan muzlyk nukleuslaryndan alymlar kislorod izotoplarynyň meňzeş görnüşlerini tapdylar, bu bolsa muzlygyň klimat taryhynyň ygtybarly ýazgysy bolup durýandygyny görkezýär. Şeýle hem, radioaktiw beryllium we xlor izotoplary arkaly geçirilen takyk senet kesgitlemeler, 41 müň ýyl öňki Leschamp geomagnit hadysasyny ýüze çykardy.
Bu tapyndylar Tibet daglarynyň buzlyklarynyň 128 müň ýyldan hem köne döwre çenli dowam edendigini görkezýär. Bu bolsa polýuslardan başga ýerlerde şeýle gadymy we doly buzlyk ýazgysynyň ilkinji tapyndysy bolup, dünýäniň klimat taryhyna täze düşünje berýär.
Bu habar «sciencedaily.com» çeşmesinden alnyp, süni intellekt kömegi bilen türkmen diline terjime edildi. Asyl makalany görmek →
